Voorin de slagerij staat worstman Michael met zijn kraam. ‘We maken speciaal soepen voor al mijn worsten, als je ze alleen in warm water legt trekt het de smaak uit de worst en dat wil je natuurlijk niet!’ vertelt Michael. Maar dat onderscheid hem niet alleen van de anderen. ‘Ik sta in de slager, dus het vlees waar we de worsten mee maken is super vers!’ De bloedworst is gemaakt van varken, de vleesworst is gemaakt van rundvlees en de kippenworst, de naam zegt het al, van kip. Fladder wordt gemaakt van de lebmaag van de koe.

Je bestelt bloedworst, met (Surinaamse) peper.

Surinaamse bloedworst is van oudsher eten van de tot slaaf gemaakten. De worst werd gemaakt van vleesresten die de slavenmeester niet wilde eten. Dat de tot slaafgemaakten van afdankertjes, het enige vlees dat ze kregen, deze lekkere worsten konden maken zegt genoeg over hun creativiteit, inventiviteit en overlevingsdrang. Of de worst gezond is, is een andere vraag – en of de tot slaaf gemaakten de worst zouden maken als ze uit al het vlees konden kiezen, weten we ook niet. Wat we wel weten is dat de bloedworst een Surinaamse delicatesse is en dat worstman Michael voor Slagerij Nico de lekkerste van Zuidoost verkoopt!

Vind je bloedworst te spannend? Bestel dan een vleesworst, dat is een kruidige worst gemaakt van rundvlees.

Hoe was het om in de beginjaren in de H-buurt te wonen? We spreken met Guilly Koster die als jonge man verhuisde naar Hoogoord om bij een hospita te wonen.

Als je zijn gezicht niet kent dan heb je vast zijn stem gehoord. 4SHOBANGERS maakte zijn entree jaren geleden als radiohost en later ook als MC in bekende nachtclubs. Nu staat hij op menig (festival)podium het publiek te enthousiasmeren.

Hij is MC bij grote festivals en doet bijdragen op veel Nederlandse hiphop nummers. Zijn meest succesvolle hit is Young Belegen. Hij is de man achter de ‘support your locals’ en ‘we in here’ shoutouts. In 2020 is hij de succesvolle podcast ‘We IN HERE’ gestart waarin hij in gesprek gaat met grote namen uit de Nederlandse hiphop industrie. Je vind 4SHOBANGERS op Instagram.
Naast de Green Gang is Zuidoost thuisbasis voor veel Nederlands hiphop talent; Chivv, Rotjoch, collectief SMIB, Yung Nellg, Dred en Krulle, Ocho & Lbs, Gikkels en bijvoorbeeld Joey AK. Hoe komt dat veel Nederlandse hiphop uit Zuidoost komt? En wat maakt de Green Gang uit Hoptille speciaal?
Gebruik je oortjes of headphones en luister mee.

Voor velen is de Kus een relatief nieuw kunstwerk, voor sommigen een oude bekende. De Kus heeft een paar jaar geleden opnieuw plek gevonden in Zuidoost maar stond al eerder te stralen. Tot 2016 stond hij in kantoorpand Frankemaheerd, in de Amsterdamse Poort, dat inmiddels gesloopt is.

Henneman was aan het spelen met ijzerdraad een soldeerbout en zilverdraad. Na een kleine bewerking ontstond er iets wat leek op een kus. Het kunstwerk bestaat uit drie delen, samen wegen ze 16 ton. De belangrijkste onderdelen zijn de roestvrijstalen platen van de man en de vrouw, in de vorm van metalen platen. Pas als je recht voor het kunstwerk staat zie je dat de twee gezichten naar elkaar toe neigen, lippen die elkaar bijna raken.

Een kunstwerk van Brusselse kunstenaar Pascale Tayou. De zes waterende mannen zijn een evenbeeld van de kunstenaar zelf – een reactie op het populaire Manneke Pis uit Brussel, waar hij een deel van zijn leven door heeft gebracht. Het kunstwerk behaalde in 2020 de tweede plek bij de verkiezing van de Amsterdamse Straatkunstprijs.

De plassende heren staan in het water onder de viaduct van de Groesbeekdreef. Als je rechts de brug over gaat loopt je naar de K-buurt, beter bekend als Kraaienest.

Ook Nkatie Cake is een snack die niet alleen in Ghana bekend is. In Guinee kennen ze Nkatie Cake als Kongodo en in Senegal heeft het Louga. Nkatie betekent pinda in Twi, een taal die veel gesproken wordt in Ghana.

Kay’s Candies is een snoep- en notenwinkel die niet alleen het bekende aanbod heeft, maar ook inspeelt op de wensen van de klanten in Zuidoost. Zo verkopen ze Ghanese toffee’s die zijn gemaakt van gecondenseerde melk en suiker, brood van Afrikaanse bakkerijen, vers gebrande pinda’s met schil en gefrituurde mais. Het meest populair is de mix van mais en pinda, die heerlijk is al tussendoortje of als snack tijdens de film.

De winkel is een familiebedrijf en wordt gerund door moeder Safoo en haar zoons. Ze werken samen met lokale ondernemers die de producten vers aanleveren. Kay’s Candies is een echt begrip in Ganzenhoef en een bezoekje waard als je van zoet of hartig lekkers houdt.

“Mi lobi Bimre” is zijn favoriete zin. Als je wel eens in Ganzenhoef komt ken je hem – niet alleen van gezicht. Omoe, Papa, Chino is de eigenaar van de oudste toko in Zuidoost: Toko Kai Hing Li.

Het zijn volgens zoon Ramon niet perse de producten of de prijs die hun toko zo bijzonder maakt, maar de sfeer die er hangt. En die wordt met name bepaald door, je raadt het al, Omoe, die er nog steeds dagelijks rondloopt en klanten liefdevol helpt – of uitkaffert. “Mi ede wan computer” [Mijn hoofd is geen computer!] kan je horen als je hem vragen stelt over het assortiment of de prijs én “Yu no sabi, aksi mi” [Je weet niks, vraag het aan mij] als je het hem niet vraagt… De toko krijgt niet alleen zijn sfeer door Omoe zijn fysieke aanwezigheid maar ook door de bordjes met taalfouten en zelf in elkaar geknutselde rekken en schappen die hij maakt, ze geven de winkel leven. Toko Kai Hing Li is een huiskamer voor de buurt waar werelden samenkomen door een breed assortiment aan producten én door Omoe die iedereen er zich thuis doet laten voelen.

Je koopt in Toko Kai Hing Li ingredienten voor de Sopropo die je thuis gaat maken.

Al 20 jaar zitten ze in het CEC gebouw aan de Bijlmerdreef, padjak de Smeltkroes. Een javaans-surinaams restaurant die de lekkerste bakabana’s en saoto’s verkoopt. Smeltkroes is gestart door Sri Karso, een vrouw die in Suriname dankzij haar oom heeft leren koken.

“Ik werkte in een kantine, toen een man me vroeg of ik niet mijn eigen restaurant had want hij vond mijn eten zo lekker” vertelt Sri Karso aan het Parool. “Hij vertelde over een troosteloze kantine aan de Bijlmerdreef, waar werklui neerstreek voor een broodje kaas en een kop soep”. De man legde haar de mogelijkheden uit en stond financieel garant. Twintig jaar later is het restaurant een begrip in Zuidoost. Wat het restaurant zo succesvol maakt? “De traditionele Javaanse keuken werkt met weinig toevoegingen,” legt Karso uit. “Laos, salamblad, zout, suiker, uien en knoflook: daar moet je het mee doen. Geen aroma dit of aroma dat, zoals je tegenwoordig overal ziet. Ik kook eigenlijk precies zoals mijn oma dat in Suriname deed.” En dat wordt gewaardeerd, getuige de dagelijkse drukte, met de bakabana met pindasaus als bestseller.

In de Poort eet je het hier, bij Lucky King en Hong. Het is hun best verkochte gerecht.

Lucky King & Hong heeft een mooie naam maar de meeste mensen kennen het restaurant als de Antilliaanse Chinees, of de ABC Chinees. Als je snel kijkt, en de bakken in de vitrine ziet, lijkt het op een ‘regulier’ Chinees restaurant maar dat is het niet! Na een goede kijk op het menu zie je wat deze zaak speciaal maakt: ze verkopen naast Chinese gerechten ook Antilliaanse gerechten. Ben je benieuwd naar het verhaal achter het restaurant? Lees dan het achtergrondverhaal terwijl je op je eten wacht hier.

Kun je het niet vinden? Check dan de winkelpagina van Lucky King & Hong voor het adres

Marielfa en David wonen in Zuidoost en zijn samen DMC Barbecue gestart. “We wilden een authentieke manier van BBQ’en aanbieden,” vertelt Marielfa. “Een BBQ die je niet alleen in de zomer buiten kan bestellen, maar die het hele jaar door geopend is.”

Voorin de slagerij staat worstman Michael met zijn kraam. ‘We maken speciaal soepen voor al mijn worsten, als je ze alleen in warm water legt trekt het de smaak uit de worst en dat wil je natuurlijk niet!’ vertelt Michael. Maar dat onderscheid hem niet alleen van de anderen. ‘Ik sta in de slager, dus het vlees waar we de worsten mee maken is super vers!’ De bloedworst is gemaakt van varken, de vleesworst is gemaakt van rundvlees en de kippenworst, de naam zegt het al, van kip. Fladder wordt gemaakt van de lebmaag van de koe.

Je bestelt bloedworst, met (Surinaamse) peper.

Surinaamse bloedworst is van oudsher eten van de tot slaaf gemaakten. De worst werd gemaakt van vleesresten die de slavenmeester niet wilde eten. Dat de tot slaafgemaakten van afdankertjes, het enige vlees dat ze kregen, deze lekkere worsten konden maken zegt genoeg over hun creativiteit, inventiviteit en overlevingsdrang. Of de worst gezond is, is een andere vraag – en of de tot slaaf gemaakten de worst zouden maken als ze uit al het vlees konden kiezen, weten we ook niet. Wat we wel weten is dat de bloedworst een Surinaamse delicatesse is en dat worstman Michael voor Slagerij Nico de lekkerste van Zuidoost verkoopt!

Vind je bloedworst te spannend? Bestel dan een vleesworst, dat is een kruidige worst gemaakt van rundvlees.

Marielfa en David wonen in Zuidoost en zijn samen DMC Barbecue gestart. “We wilden een authentieke manier van BBQ’en aanbieden,” vertelt Marielfa. “Een BBQ die je niet alleen in de zomer buiten kan bestellen, maar die het hele jaar door geopend is.”

Hoe was het om in de beginjaren in de H-buurt te wonen? We spreken met Guilly Koster die als jonge man verhuisde naar Hoogoord om bij een hospita te wonen.

Als je zijn gezicht niet kent dan heb je vast zijn stem gehoord. 4SHOBANGERS maakte zijn entree jaren geleden als radiohost en later ook als MC in bekende nachtclubs. Nu staat hij op menig (festival)podium het publiek te enthousiasmeren.

Hij is MC bij grote festivals en doet bijdragen op veel Nederlandse hiphop nummers. Zijn meest succesvolle hit is Young Belegen. Hij is de man achter de ‘support your locals’ en ‘we in here’ shoutouts. In 2020 is hij de succesvolle podcast ‘We IN HERE’ gestart waarin hij in gesprek gaat met grote namen uit de Nederlandse hiphop industrie. Je vind 4SHOBANGERS op Instagram.
Naast de Green Gang is Zuidoost thuisbasis voor veel Nederlands hiphop talent; Chivv, Rotjoch, collectief SMIB, Yung Nellg, Dred en Krulle, Ocho & Lbs, Gikkels en bijvoorbeeld Joey AK. Hoe komt dat veel Nederlandse hiphop uit Zuidoost komt? En wat maakt de Green Gang uit Hoptille speciaal?
Gebruik je oortjes of headphones en luister mee.

Tussen de voormalige kantoorpanden, naast de Ikea vind je de Proefzaak, de plek waar Kleiburg bier haar kloosterbier brouwt.

Kleiburg bier is een biertje van het Kleiklooster. Een niet Katholiek klooster met leefgemeenschap en opvang in de flat Kleiburg, in Kraaiennest. De bieren van het Kleiburg klooster zijn nét iets anders, zoals je van een protestants kloosterbier uit Zuidoost kan verwachten. Het zijn klassieke bieren met een eigenzinnige draai. Het beste voorbeeld van de eigenzinnigheid is het biertje Porter Saison, die je hier besteld. Twee bieren in één flesje: de donkere Porter en de lichtkleurige frisse Saison. Dit bier is een bijzonder kind van de kruising van deze bierstijlen. En, je drink je biertje met een goed gevoel, want een deel van de opbrengst van de verkoop gaat naar het klooster en haar sociale missie.

Voor velen is de Kus een relatief nieuw kunstwerk, voor sommigen een oude bekende. De Kus heeft een paar jaar geleden opnieuw plek gevonden in Zuidoost maar stond al eerder te stralen. Tot 2016 stond hij in kantoorpand Frankemaheerd, in de Amsterdamse Poort, dat inmiddels gesloopt is.

Henneman was aan het spelen met ijzerdraad een soldeerbout en zilverdraad. Na een kleine bewerking ontstond er iets wat leek op een kus. Het kunstwerk bestaat uit drie delen, samen wegen ze 16 ton. De belangrijkste onderdelen zijn de roestvrijstalen platen van de man en de vrouw, in de vorm van metalen platen. Pas als je recht voor het kunstwerk staat zie je dat de twee gezichten naar elkaar toe neigen, lippen die elkaar bijna raken.

De markt is een belangrijk onderdeel van leven in Zuidoost. Iedere dag, behalve op zondag, is er een markt in het stadsdeel. Ook in Zuidoost is de markt dé plek waar je verse ingrediënten koopt waar je thuis een heerlijke maaltijd mee maakt, daarom hebben we je hierheen gebracht: Je koopt hier sopropo om thuis te bereiden naar recept van Yemaya. Meer weten of dit recept? Klik dan hier om de video te bekijken.

Op maandag, donderdag kan je op het Anton de Komplein naar de markt, op dinsdag en vrijdag.

Je gaat thuis gevulde sopropo maken. Een bestseller van Yemeyá’s Vegan Corner. In onderstaande video, die je straks thuis kijkt, legt Martin uit hoe je hun gerecht maakt. Als je je sopropo gekocht hebt klik je verder, om een Ghanese meat pie te kopen. Of je gaat naar Kay’s Candies, Smeltkroes, de toko óf Kinderboerderij Gliphoeve! Genoeg te doen in Ganzenhoef!

Op de markt ga je op zoek naar de volgende ingrediënten bij een groentekraam:

2 hele sopropo’s
1 rijpe banaan
100 gram gember
2 rawit pepers (mag bevroren of vers zijn)
3 teentjes knoflook
1 rode ui
4 Tomaten of 250 gram cherrytomaten
Selderij

In de strip richting het station zit op de hoek een supermarkt, daar koop je de volgende aanvullende ingrediënten:

Zilvervlies of parboiled rijst
Zeezout
Speltmeel
Olijfolie
Tamari ketjap
Zwarte peper
Rulgehakt (zelf kiezen welk merk vleesvervanger)
Rietsuiker.

Veel succes en eet smakelijk! Als je geen zin hebt om te koken en zelf boodschappen te doen kan je ook in Ganzenhoef heerlijk eten halen, zoals:

Eet (Surinaamse) BBQ kip bij Patrick’s, een begrip in Zuidoost
Telo Bakkeljauw (vis) of Saoto (kippensoep) bij Javaans-Surinaams restaurant de Smeltkroes

Het standbeeld staat sinds 24 april 2006 bovenaan de trap bij het Anton de Komplein, aan de Bijlmerdreef. Het is een beeld naar ontwerp van Jikke van Loon, waarbij het beeld niet alleen fysiek op de Kom wilde laten lijken maar ook verbeelding moest geven aan zijn karakter.  Het beeld pronkt bovenaan de trap maar er is er al sinds de stemming voor de winnende kunstenaar spanning geweest rondom het beeld. In de eerste instantie zou namelijk Henri Renfrum zijn gekozen als winnaar totdat een (onaangekondigde) internetstemming van Loon als winnaar aanwees. Het committee vond het ontwerp van van Loon namelijk niet passen bij Anton de Kom; zij vond dat, door de Kom met een ontbloot bovenlijf af te beelden, hij lijkt op een tot slaaf gemaakte. De afgehakte hand zou lijken op de onmenselijke omstandigheden waarin tot slaaf gemaakten leefden en er lag veel nadruk op zijn geslachtsdeel. Anton de Kom was immers geen tot slaafgemaakte, hij was een vrij man. Toch is het beeld onthuld. In deze video hoor en zie je hoe het er op de dag van de onthulling aan toe ging. Ook na de onthulling is nog veel gedebatteerd over het standbeeld; mocht het blijven of moest het weg? Het beeld is, zoals je ziet, blijven staan.

Een andere verbeelding van Anton de Kom is in september 2020 gemaakt door Hedy Tjin, als muurschildering onder de viaduct van de Flierbosdreef, grenzend aan het Anton de Komplein. Je ziet de Kom in een pak, met hoed op. Een compleet andere verbeelding dan het standbeeld. Tjin heeft de man bewust in een pak afgebeeld, als een reactie op het naakte standbeeld. Ze wilde de Kom als wijze man afbeelden, iemand die iets te vertellen heeft. De schildering is onderdeel van een campagne die de Canon van Nederland onder de aandacht van jongeren moet brengen, want de Kom is daar vorig jaar (eindelijk) in opgenomen.  Voor haar werk heeft Tjin drie pilaren/muren gebruikt. Op de linker pilaar staat ‘Leer en Respecteer’, een boodschap die naar haar idee goed past bij de boodschap die de Kom uitdroeg. Op de rechter pilaar staat meer informatie over de Kom een QR code die leidt naar een website met meer informatie over het project.

Een andere verbeelding van Anton de Kom is in september 2020 gemaakt door Hedy Tjin, als muurschildering onder de viaduct van de Flierbosdreef, grenzend aan het Anton de Komplein. Je ziet de Kom in een pak, met hoed op. Een compleet andere verbeelding dan het standbeeld. Tjin heeft de man bewust in een pak afgebeeld, als een reactie op het naakte standbeeld. Ze wilde de Kom als wijze man afbeelden, iemand die iets te vertellen heeft. De schildering is onderdeel van een campagne die de Canon van Nederland onder de aandacht van jongeren moet brengen, want de Kom is daar vorig jaar (eindelijk) in opgenomen. Voor haar werk heeft Tjin drie pilaren/muren gebruikt. Op de linker pilaar staat ‘Leer en Respecteer’, een boodschap die naar haar idee goed past bij de boodschap die de Kom uitdroeg. Op de rechter pilaar staat meer informatie over de Kom een QR code die leidt naar een website met meer informatie over het project.

Om te kijken:

Publieke intellectuelen: Anton de Kom. Een avond in de Balie (in 2018) waar schrijver Karin Amatmoekrim, die speciaal voor deze avond een essay schrijft, en politicus Sylvana Simons in gesprek gaan over de ideeën van Anton de Kom na zijn overlijden: wat betekent tegen de stroom in denken en streven naar verandering, en wat roept dat op?
Documentaire ‘Children of Surinam’ (1988, MTV ) over Anton de Kom en onthulling monument 1990 van The Black Archives.
Om te lezen:

Wij slaven van Suriname: Zijn boek, Wij slaven van Suriname, publiceert hij in 1934. Wij slaven van Suriname is een aanklacht tegen racisme, uitbuiting en koloniale overheersing. Het schrijven is tot vandaag de dag nog relevant én te verkrijgen in de meeste boekwinkels want het maakt koloniale machtsstructuren inzichtelijk voor een groot publiek; structuren waar we anno 2021 mee te maken hebben.

Bubble Tea is een verfrissende, koude zoete drank met ronde tapioca of fruit parels op de bodem, die ‘poppen’ in je mond. Vaak wordt de thee in een doorzichtige cup geserveerd zodat je de parels ziet zitten én de kleur van thee goed doorkomt. De drankjes worden, ook bij Bubble Tea Bar, vaak gemaakt van fruit, melk, room en ijsblokjes.

Bubble Tea vindt zijn origine in Taiwan, bij een kleine verkoper die zich richtte op schoolgaande kinderen die na school een verfrissende thee kwamen kopen. De verkoper wilde zich onderscheiden van de andere verkopers en voegde fruitsmaken aan haar thee toe, om de thee aantrekkelijker te maken voor de kinderen. De thee die ze verkocht werd een grote hit en al snel gingen meer theeverkopers smaken toevoegen aan hun thee. Door de toevoeging van de fruitsmaken en nieuwe texturen werd de thee anders geconsumeerd dan reguliere thee; voor het drinken moest je hem schudden. Door het schudden ontstonden er kleine bolletjes in de thee, die als inspiratie diende voor de parels die er nu in zitten. Wist je dat ze in Taiwan sinds de Nederlandse bezetting (1624-1662) melk en suiker aan hun thee toevoegen?

De echte populariteit van Bubble Tea met tapiocaparels komt uit China, waar het in de jaren ’90 een trend werd om deze toe te voegen aan je thee met melk. Op een gegeven moment werd het zo populair dat het vijf keer meer dan koffie werd geconsumeerd. Het is vandaag de dag zelfs zo populair dat je iemand (in China) informeel kan bedanken door een bubble tea voor diegene te verkopen. En ja, dat het op Instagram een hit is zien wij ook hier in Nederland.

De zoete ronde bol kent een rijke geschiedenis. Hij is ‘uitgevonden’ in Berlijn maar door migratie van (Joodse) Duitsers in de vorige eeuw kennen veel keukens een eigen versie van de Berliner bol. In Berlijn heet de bol Berliner, of (gek genoeg) pfannkuchen. In Amerika kennen ze de Berliner bol als de Bismarck, in Portugal ‘Bola de Belim’ en in Israel sufganiyah (Hebreeuws: סופגנייה). De eerste Berliner bollen hadden geen zoete maar een hartige vulling van vlees, kaas en/of champignons. Pas later werd de bol met suiker en een zoete vulling gemaakt, toen suiker goedkoper werd in Europa door de aanleg van suikerplantages in het Caribisch gebied.

Ook is de Berlijnse bol in Suriname beland. Waarschijnlijk door de migratie van Duitsers in de vorige eeuw. In Suriname is de bol erg populair geworden en voor menig Surinamer onderdeel van de eetcultuur; van oudsher at je hem tijdens speciale gelegenheden zoals oud en nieuw. De lekkerste Berlinerbol koop je in Suriname bij de Fernandes bakkerij; hun bollen zijn een heus begrip. In Nederland maakt de Lekkere Dingen Bakker de lekkerste en daarom is die opgenomen in deze tour.

De Queen of Johnny Cake verkoopt haar beroemde Johnny Cakes in ons centrum. De Johnny Cake is een Caribische snack, die eigenlijk een ‘journey cake’ is – een hartig ‘broodje’ die mannen onderweg naar hun werk in de ochtend aten. Het is een stevig broodje waar je even op kan teren. Op Curaçao eet je de snack in de ochtend, maar hier in Nederland kan je hem de hele dag door kopen, en eten.

Ze wil dat iedereen hem altijd kan kopen en heeft daarom ook een winkel in Nederland geopend. Wil je één van haar andere specialiteiten proeven? Ga dan naar haar locatie in de Shopperhal op nummer 554m

Lees hier alles over Yvette!

Buiten wordt er gekletst, muziek gedraaid en als het weer lekker is een drankje gedaan. De strip voor de winkels is altijd gezellig druk, maar ook in de winkels is er de nodige reuring. De winkels samen zijn een mooie vertegenwoordiging van de wijk. In Ganzenhoef vind je natuurlijk een bekende supermarkt maar ook kleine bazaars, de oudste toko van Zuidoost (schuin tegenover de AH), Kay’s Candy waar je (het bestaat nog!) losse snoepjes kan kopen, verschillende restaurants, goeie patat (bij snackbar Ganzenpoort), een diepvries-viswinkel, Surinaamse groentewinkel, halal slager, haarwinkel, beauty salon en West Afrikaanse winkels met levensmiddelen. Iedere zaterdag is er markt op het Annie Romeinplein. Een klassieke markt met de bekende viskraam, maar ook met kraampjes die stoffen met African print verkopen, grote yams en Nigeriaans brood.

Op de markt koop je een ‘meat pie’; een pastei die erg populair is onder Nigerianen en Ghanezen. De naam is wat verwarrend want de pastei is niet altijd gevuld met vlees. Meat pie is in deze context een verzamelnaam voor allerlei soorten gevulde pasteitjes met krokant deeg. Op de markt in Ganzenhoef verkoopt een Ghanese verkoper een populaire meat pie gevuld met vis. Je vindt de meat pie naast de viskraam, vooraan de Bijlmerdreef. Als je vanaf de Kruidvat de markt op loopt, loop je rechtdoor met de viskraam en de loempiaboer aan je linkerhand.

De markt is een belangrijk onderdeel van leven in Zuidoost. Iedere dag, behalve op zondag, is er een markt in het stadsdeel. Ook in Zuidoost is de markt dé plek waar je verse ingrediënten koopt waar je thuis een heerlijke maaltijd mee maakt, daarom hebben we je hierheen gebracht: Je koopt hier sopropo om thuis te bereiden naar recept van Yemaya. Meer weten of dit recept? Klik dan hier om de video te bekijken.

Op maandag, donderdag kan je op het Anton de Komplein naar de markt, op dinsdag en vrijdag.

Je gaat thuis gevulde sopropo maken. Een bestseller van Yemeyá’s Vegan Corner. In onderstaande video, die je straks thuis kijkt, legt Martin uit hoe je hun gerecht maakt. Als je je sopropo gekocht hebt klik je verder, om een Ghanese meat pie te kopen. Of je gaat naar Kay’s Candies, Smeltkroes, de toko óf Kinderboerderij Gliphoeve! Genoeg te doen in Ganzenhoef!

Op de markt ga je op zoek naar de volgende ingrediënten bij een groentekraam:

2 hele sopropo’s
1 rijpe banaan
100 gram gember
2 rawit pepers (mag bevroren of vers zijn)
3 teentjes knoflook
1 rode ui
4 Tomaten of 250 gram cherrytomaten
Selderij

In de strip richting het station zit op de hoek een supermarkt, daar koop je de volgende aanvullende ingrediënten:

Zilvervlies of parboiled rijst
Zeezout
Speltmeel
Olijfolie
Tamari ketjap
Zwarte peper
Rulgehakt (zelf kiezen welk merk vleesvervanger)
Rietsuiker.

Veel succes en eet smakelijk! Als je geen zin hebt om te koken en zelf boodschappen te doen kan je ook in Ganzenhoef heerlijk eten halen, zoals:

Eet (Surinaamse) BBQ kip bij Patrick’s, een begrip in Zuidoost
Telo Bakkeljauw (vis) of Saoto (kippensoep) bij Javaans-Surinaams restaurant de Smeltkroes

Als je de geschiedenis van de Bijlmer induikt is Gliphoeve een naam die je waarschijnlijk vaak zal tegenkomen. Gliphoeve staat nog altijd overeind, maar heeft na een grootscheepse renovatie in 1984 een andere naam (Gravestein voor het westelijke deel en Geldershoofd voor het oostelijke deel) en een tweede leven gekregen. Gliphoeve was namelijk een flat die centraal stond voor de uitdaging waar de Bijlmer mee te kampen had; de flat stond jarenlang symbool voor wat er mis was met de Bijlmer, schrijft Henno Eggenkamp op Bijlmermuseum.nl.

“Het begon al bij de oplevering van de Bijlmer, in de jaren ‘68 -’75: een Amsterdamse buitenwijk, die op voorhand werd betiteld als De Stad van de Toekomst, want in de Bijlmer was alles modern. De grootste huur-appartementen die Amsterdam ooit voor zijn bewoners neerzette, 96m2 of meer voor een gezin met 2-3 kinderen en van alle moderne gemakken voorzien, gestapeld in uniforme reuze blokken van beton, waardoor niemand zich met zijn woning kon onderscheiden. Alle burgers gelijk. Het was ook een wijk met uitgestrekte woonparken, verhoogde en dus veilige autowegen, garages en collectieve ruimten in de flat waar de huurders samen konden komen en zich konden amuseren. Er was ook een probleem: de huren waren 2 tot 3 maal zo hoog als men gewenst was en de Amsterdamse burgers voor wie de wijk bestemd was, gaven hun geld liever uit aan nieuwe laagbouw in Lelystad, Purmerend, en later Almere. Gevolg: de Bijlmer had al snel veel leegstand.”

In de lege appartementen trokken mensen uit Suriname die zich, rondom de onafhankelijkheid van Suriname, in Nederland vestigde. Ook werden appartementen ondergehuurd en vestigden zich krakers in de leegstaande appartementen. In de zomer van 1974 kraakte een groep van ruim 100 Surinaamse activisten woningen in de flat, het was volgens de VPRO de meest Surinaamse plek in Nederland, het is de eerste plek in Nederland waar zwart activisme opdook. Totdat heroïne zijn intrede deed was de flat een fijne plek van samenkomen, met name voor mensen die zich inzette voor de ongelijkheid in Nederland. Met de intrede van heroïne veranderde alles, de flat werd grauw, uitgewoond en een zogeheten no-goarea in het stadsdeel.

Tussen het activisme en de problemen woonde Floor Doll. Een bevlogen bewoner die zich over de achtergelaten kippen ging ontfermen. Hij ging ze verzamelen en verzorgen en in korte tijd groeide zijn kroost uit tot een heuse kinderboerderij, tussen de hoogbouw, bij Gliphoeve. In 2009 ging Boer Floor zijn droom achterna. Hij kocht een klein boerderijtje in Duitsland. Dit betekende dat kinderboerderij de Gliphoeve zonder beheerder kwam te zitten en de boerderij dreigde met de grond gelijk gemaakt te worden. De Gliphoeve was altijd een begrip in de buurt en iedereen was het erover eens dat dit unieke plekje niet verloren mocht gaan. Na een lange periode van onzekerheid bleek Stichting WerkWijs de oplossing voor dit probleem te zijn. Op 2 december 2009 werd De Gliphoeve, dankzij de inspanningen van het stadsdeel Zuidoost en Stichting WerkWijs, feestelijk heropend. De boerderij moest weer een plek worden voor en door de buurtbewoners. Met Stichting Werkwijs kreeg De Gliphoeve een nieuwe functie, namelijk een combinatie van buurtboerderij met een leerwerkbedrijf voor jongeren en (jong)volwassenen met een achterstand tot de arbeidsmarkt.

Kinderboerderij De Gliphoeve is vandaag de dag nog steeds een erg geliefde plek in het stadsdeel. Op de woensdagen en zaterdagen kookt Chef Angie B en kan je er binnen in het restaurant of buiten aan picknick tafels genieten van pannenkoeken, broodjes en heerlijke authentieke Surinaamse maaltijden.

Al 20 jaar zitten ze in het CEC gebouw aan de Bijlmerdreef, padjak de Smeltkroes. Een javaans-surinaams restaurant die de lekkerste bakabana’s en saoto’s verkoopt. Smeltkroes is gestart door Sri Karso, een vrouw die in Suriname dankzij haar oom heeft leren koken.

“Ik werkte in een kantine, toen een man me vroeg of ik niet mijn eigen restaurant had want hij vond mijn eten zo lekker” vertelt Sri Karso aan het Parool. “Hij vertelde over een troosteloze kantine aan de Bijlmerdreef, waar werklui neerstreek voor een broodje kaas en een kop soep”. De man legde haar de mogelijkheden uit en stond financieel garant. Twintig jaar later is het restaurant een begrip in Zuidoost. Wat het restaurant zo succesvol maakt? “De traditionele Javaanse keuken werkt met weinig toevoegingen,” legt Karso uit. “Laos, salamblad, zout, suiker, uien en knoflook: daar moet je het mee doen. Geen aroma dit of aroma dat, zoals je tegenwoordig overal ziet. Ik kook eigenlijk precies zoals mijn oma dat in Suriname deed.” En dat wordt gewaardeerd, getuige de dagelijkse drukte, met de bakabana met pindasaus als bestseller.

Ook Nkatie Cake is een snack die niet alleen in Ghana bekend is. In Guinee kennen ze Nkatie Cake als Kongodo en in Senegal heeft het Louga. Nkatie betekent pinda in Twi, een taal die veel gesproken wordt in Ghana.

Kay’s Candies is een snoep- en notenwinkel die niet alleen het bekende aanbod heeft, maar ook inspeelt op de wensen van de klanten in Zuidoost. Zo verkopen ze Ghanese toffee’s die zijn gemaakt van gecondenseerde melk en suiker, brood van Afrikaanse bakkerijen, vers gebrande pinda’s met schil en gefrituurde mais. Het meest populair is de mix van mais en pinda, die heerlijk is al tussendoortje of als snack tijdens de film.

De winkel is een familiebedrijf en wordt gerund door moeder Safoo en haar zoons. Ze werken samen met lokale ondernemers die de producten vers aanleveren. Kay’s Candies is een echt begrip in Ganzenhoef en een bezoekje waard als je van zoet of hartig lekkers houdt.

Met de komst van de speelplek in de Amsterdamse Poort hopen we dat ons centrum ook aantrekkelijk is voor kinderen. Niet langer hoeven ze alleen ooms en tantes te groeten, of volwassenen te volgen van winkel naar winkel; deze speelplek is speciaal voor hun gemaakt en geeft volwassenen even het nakijken.

Zin in meer verkoeling? Ga dan naar het Bijlmerplein en laat je kids zich uitleven bij onze speciale waterfontein!

De CuliWalk sluit je af op de speelplek, waar je je laatste restjes energie (van de suiker?) kwijt kan en moe en voldaan naar huis terugkeert.

Palais de Fromage – of simpelweg Palais, zoals de meeste klanten zeggen – is allang niet meer alleen een plek voor een goed stuk kaas. Tegenwoordig draait het hier om versgebakken broodjes, heerlijke melts, gezonde smoothies én onweerstaanbare koekjes. Jij komt hier om een huisgemaakt koekje te eten.

Wil je meer weten over de winkel en het verhaal achter de koekjes van Jane? Je leest het hier.

Ze zijn in 1980 op de Warmoesstraat neergestreken en een tweede vestiging opende een aantal jaar later bij ons in de Amsterdamse Poort. Kam Yin is een begrip, je koopt er al sinds de opening een degelijke Chinees-Surinaamse maaltijd voor een degelijke prijs. Ze serveren Surinaamse en Chinese gerechten (en noemen zichzelf een ‘Surinees’ restaurant) zoals Tjauw Min, Moksi Meti, Roti en Tjap Tjoy. Maar je kan er ook surinaamse belegde broodjes en diverse snacks halen, zoals telo, baka bana of een bara.

Je bestelt hier een klassieker; surinaamse (bruine) nasi met moksi. ‘Moksi’ betekent gemixt in het Surinaams en ‘meti’ vlees. Let op: dit gerecht bevat varkensvlees. Geen fan van varkensvlees? Bestel dan de nasi met geroosterde kip.

Op een gezellig terras middenin de Amsterdamse Poort waar je op het plein kan genieten van je lekkere biertje terwijl je kijkt naar de voorbijgangers of onder de luifel in gesprek raakt met andere gasten. Hier ga je ervaren waarom het café 100% Zuidoost heet. Dit doe je terwijl je een lekker ijskoud Amsterdams Heineken biertje drinkt, of een ander drankje naar keuze.

Kun je het niet vinden? Check dan de winkelpagina van Eetcafe 100% Zuidoost voor het adres 

Opwarmen doe je bij Switie Poort met een heerlijke Saoto. De Saoto is een gerecht uit de Indonesische keuken en vindt zijn origine op Java, waar hij bekend staat als de Soto. De soep is over heel Indonesië zo populair dat hij wordt gezien als hét nationale gerecht van het land. Bij Switie Poort eet je je saoto met kippenbouillon of vegetarisch.

Door Nederlandse bezetting en de migratie van Indonesische contractarbeiders naar Suriname rond 1890 is de Soto in Suriname beland. Hij is in de loop van de jaren geëvolueerd tot de Saoto. Toch lijken de twee gerechten nog erg op elkaar: beide soepen bevatten veel dezelfde ingrediënten. Beiden soepen trekken de bouillon van kip met een boemboe van knoflook, sjalotten, citroengras, korianderzaad, salamblad en laos. Ook worden ze beiden geserveerd met een gekookt eitje en taugé.

De Saoto bij Switi Poort is een aanrader omdat ze wat geheime ingrediënten toevoegen waar ook Ricardo zich niet over uitlaat

De Queen of Johnny Cake verkoopt haar beroemde Johnny Cakes in ons centrum. De Johnny Cake is een Caribische snack, die eigenlijk een ‘journey cake’ is – een hartig ‘broodje’ die mannen onderweg naar hun werk in de ochtend aten. Het is een stevig broodje waar je even op kan teren. Op Curaçao eet je de snack in de ochtend, maar hier in Nederland kan je hem de hele dag door kopen, en eten.

Ze wil dat iedereen hem altijd kan kopen en heeft daarom ook een winkel in Nederland geopend. Wil je één van haar andere specialiteiten proeven? Ga dan naar haar locatie in de Shopperhal op nummer 554m

Lees hier alles over Yvette!

Voorin de slagerij staat worstman Michael met zijn kraam. ‘We maken speciaal soepen voor al mijn worsten, als je ze alleen in warm water legt trekt het de smaak uit de worst en dat wil je natuurlijk niet!’ vertelt Michael. Maar dat onderscheid hem niet alleen van de anderen. ‘Ik sta in de slager, dus het vlees waar we de worsten mee maken is super vers!’ De bloedworst is gemaakt van varken, de vleesworst is gemaakt van rundvlees en de kippenworst, de naam zegt het al, van kip. Fladder wordt gemaakt van de lebmaag van de koe.

Je bestelt bloedworst, met (Surinaamse) peper.

Surinaamse bloedworst is van oudsher eten van de tot slaaf gemaakten. De worst werd gemaakt van vleesresten die de slavenmeester niet wilde eten. Dat de tot slaafgemaakten van afdankertjes, het enige vlees dat ze kregen, deze lekkere worsten konden maken zegt genoeg over hun creativiteit, inventiviteit en overlevingsdrang. Of de worst gezond is, is een andere vraag – en of de tot slaaf gemaakten de worst zouden maken als ze uit al het vlees konden kiezen, weten we ook niet. Wat we wel weten is dat de bloedworst een Surinaamse delicatesse is en dat worstman Michael voor Slagerij Nico de lekkerste van Zuidoost verkoopt!

Vind je bloedworst te spannend? Bestel dan een vleesworst, dat is een kruidige worst gemaakt van rundvlees.

Hoe was het om in de beginjaren in de H-buurt te wonen? We spreken met Guilly Koster die als jonge man verhuisde naar Hoogoord om bij een hospita te wonen.

Als je zijn gezicht niet kent dan heb je vast zijn stem gehoord. 4SHOBANGERS maakte zijn entree jaren geleden als radiohost en later ook als MC in bekende nachtclubs. Nu staat hij op menig (festival)podium het publiek te enthousiasmeren.

Hij is MC bij grote festivals en doet bijdragen op veel Nederlandse hiphop nummers. Zijn meest succesvolle hit is Young Belegen. Hij is de man achter de ‘support your locals’ en ‘we in here’ shoutouts. In 2020 is hij de succesvolle podcast ‘We IN HERE’ gestart waarin hij in gesprek gaat met grote namen uit de Nederlandse hiphop industrie. Je vind 4SHOBANGERS op Instagram.
Naast de Green Gang is Zuidoost thuisbasis voor veel Nederlands hiphop talent; Chivv, Rotjoch, collectief SMIB, Yung Nellg, Dred en Krulle, Ocho & Lbs, Gikkels en bijvoorbeeld Joey AK. Hoe komt dat veel Nederlandse hiphop uit Zuidoost komt? En wat maakt de Green Gang uit Hoptille speciaal?
Gebruik je oortjes of headphones en luister mee.

Lekker aan de picknicktafels in de zon genieten van een lekker drankje en eventueel een snack. Even geen diepgaande culturele of historische informatie tot je nemen, maar gewoon genieten van de zon, je omgeving en de voorbijgangers.

In 2018 is Oma Ietje overgenomen door Xander en Bas die het restaurant uitgebreide en hebben er een plek van gemaakt waar je zowel in de ochtend als in de avond kan neerstrijken voor een lekker hapje en drankje. Je kiest hier zelf iets van de kaart.

De achtergrond van Oma Ietje herken je waarschijnlijk; de gekleurde studio’s van Heesterveld Creative Community, een plek waar jonge creatieven wonen en een studio aan huis hebben. Een van de broedplaatsen van Amsterdam waar veel creatief talent vandaan komt. Aan de overkant van het fietspad Heesterveld wonen studenten.

Tussen de voormalige kantoorpanden, naast de Ikea vind je de Proefzaak, de plek waar Kleiburg bier haar kloosterbier brouwt.

Kleiburg bier is een biertje van het Kleiklooster. Een niet Katholiek klooster met leefgemeenschap en opvang in de flat Kleiburg, in Kraaiennest. De bieren van het Kleiburg klooster zijn nét iets anders, zoals je van een protestants kloosterbier uit Zuidoost kan verwachten. Het zijn klassieke bieren met een eigenzinnige draai. Het beste voorbeeld van de eigenzinnigheid is het biertje Porter Saison, die je hier besteld. Twee bieren in één flesje: de donkere Porter en de lichtkleurige frisse Saison. Dit bier is een bijzonder kind van de kruising van deze bierstijlen. En, je drink je biertje met een goed gevoel, want een deel van de opbrengst van de verkoop gaat naar het klooster en haar sociale missie.

Je bent aangekomen bij Goldcoast Catering, het restaurant van Ernest en Sarah. Een echtpaar dat is opgegroeid in Ghana en bij Goldcoast Catering de sterren van de Ghanese keuken voor je koken.

Samen runnen ze al jaren een cateringbedrijf en in 2015 grepen ze de kans om op een eigen, vaste plek te zitten. Ze zijn gestart in World of Food en zitten runnen sinds februari 2024 dit grote restaurant.

Je bestelt hier een bestseller, Jollof rice; een roodkleurig, kruidige en geurig rijstgerecht waar veel om te doen is. Wat precies, dat hoor je in het volgende audiofragment; een speelse twist op de bekende ‘jollof war’.

Wie had dat gedacht, dat je uitkijkend over de Bijlmerdreef kan genieten van een cocktail gemaakt door een heuse bartender. Het kan bij The Traveller!

Palais de Fromage – of simpelweg Palais, zoals de meeste klanten zeggen – is allang niet meer alleen een plek voor een goed stuk kaas. Tegenwoordig draait het hier om versgebakken broodjes, heerlijke melts, gezonde smoothies én onweerstaanbare koekjes. Jij komt hier om een huisgemaakt koekje te eten.

Wil je meer weten over de winkel en het verhaal achter de koekjes van Jane? Je leest het hier.

Midden in de Amsterdamse Poort staat het monument Zandkasteel. Het voormalige kantoorgebouw is getransformeerd naar school en multifunctioneel woongebouw.

Het gebouw waar je nu tegenaan kijkt, combineert diverse functies. Het heeft woningen, kantoren, ontmoetingsruimtes, horeca, binnentuinen en zelfs een filmzaal. Op de begane grond zit een D.E. Cafe. Op de eerste etage organiseert Bijlmerbios haar filmhuis en ZO Jazz beoogt een Jazz café te realiseren aan de kant van het fietspad, tegenover de Kruidvat.

Het gebouw werd in de jaren tachtig gebouwd naar een ontwerp van architectenbureau Alberts en Van Huut (Ton Alberts en Max van Huut). De opdrachtgever was de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB), later opgegaan in de ING Groep, waarvoor het kantoor aan de Parnassusweg in Amsterdam-Zuid te klein werd. Het interieur bestaat uit natuurlijke materialen als natuursteen en hout. Elke vide heeft een andere kleur: waterpartijen en planten bepalen de sfeer. De schuine vormen waren bedoeld om mensen vrijer en crea­tiever te laten werken, net als de beeldende kunst die in het hele gebouw royaal aanwezig is.

In 2017 heeft het gebouw monumentenstatus gekregen, Het initiatief voor het aanvragen van de monumentenstatus is afkomstig van erfgoedvereniging Heemschut, dat daarmee het imposante gebouw hoopt te beschermen tijdens de aanstaande verandering van kantoorgebouw naar wooncomplex.

Het museum is in november 2017 opgericht, onder de vlag van ’50 jaar Bijlmer’. Oprichtster en directeur Marian Duff heeft altijd als doel gehad om in het centrum van de Bijlmer te zitten en eind 2019 zijn ze verhuisd naar de Amsterdamse Poort. OSCAM richt zich op kunst, mode, design, ambacht en Amsterdam en haar ontwikkelingen. Ze cureren exposities en organiseren off- en online programma’s. In het werk staat kunsteducatie en het bieden van kansen aan bewoners van Zuidoost altijd centraal, met name die voor jonge creatieven. Ben je benieuwd wat je komende periode bij OSCAM kunt bewonderen? Bekijk dan het programma. Wil je meer weten over OSCAM? Lees dan het interview met directrice Marian Duff. Het museum is open van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 18.00 uur en op zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur. Kun je het niet vinden? Check dan de winkelpagina van OSCAM voor het adres

Imagine IC is een organisatie die zich bezighoudt met erfgoed gesprekken waarbij zij allerlei projecten initiëren om het erfgoed van Amsterdam Zuidoost op de kaart te zetten als onderdeel van de erfgoedcollectie Amsterdam. Voorin, naast de trap aan de linkerkant hebben zij de Vitrine van Zuidoost, verzamel(d)ingen ingericht; kasten en lades gevuld met objecten en archieven die in de afgelopen jaren in én met mensen uit Zuidoost zijn verzameld. Dingen waar men betekenis aangeeft en die laten zien hoe ‘grootstedelijk samenleven’ vormgegeven wordt. Misschien denk je, erfgoed, wat is dat? Het is heel simpel, maar ook heel abstract: erfgoed is dat uit het verleden dat betekenis heeft in het heden en we mee willen nemen naar de toekomst. Het gesprek hierover voeren partijen Imagine IC steeds weer opnieuw omdat betekenissen en perspectieven in tijd kunnen veranderen. Dat wat betekenis heeft kan een gebouw zijn, maar ook ‘dingen’ als objecten, archiefstukken, rituelen en tradities. Imagine IC werkt aan wat ook wel erfgoed democratie wordt genoemd: erfgoed vertelt wie we samen zijn en wie we willen worden. Iedereen heeft daarin een stem. Daarom zijn ze een open vloer voor onderhandeling over de samenstelling van het collectieve geheugen van Amsterdam. Eind 2022 opent er een nieuwe tentoonstelling van Imagine IC, Tune in Fade Out, signalen uit de Bijlmer, waarbij ze inzetten op lokale radio en de rol die radio in de samenleving speelt. Meer informatie daarover volgt. Kun je het niet vinden? Check dan de winkelpagina van Imagine IC voor het adres

Het standbeeld staat sinds 24 april 2006 bovenaan de trap bij het Anton de Komplein, aan de Bijlmerdreef. Het is een beeld naar ontwerp van Jikke van Loon, waarbij het beeld niet alleen fysiek op de Kom wilde laten lijken maar ook verbeelding moest geven aan zijn karakter.  Het beeld pronkt bovenaan de trap maar er is er al sinds de stemming voor de winnende kunstenaar spanning geweest rondom het beeld. In de eerste instantie zou namelijk Henri Renfrum zijn gekozen als winnaar totdat een (onaangekondigde) internetstemming van Loon als winnaar aanwees. Het committee vond het ontwerp van van Loon namelijk niet passen bij Anton de Kom; zij vond dat, door de Kom met een ontbloot bovenlijf af te beelden, hij lijkt op een tot slaaf gemaakte. De afgehakte hand zou lijken op de onmenselijke omstandigheden waarin tot slaaf gemaakten leefden en er lag veel nadruk op zijn geslachtsdeel. Anton de Kom was immers geen tot slaafgemaakte, hij was een vrij man. Toch is het beeld onthuld. In deze video hoor en zie je hoe het er op de dag van de onthulling aan toe ging. Ook na de onthulling is nog veel gedebatteerd over het standbeeld; mocht het blijven of moest het weg? Het beeld is, zoals je ziet, blijven staan.

Een andere verbeelding van Anton de Kom is in september 2020 gemaakt door Hedy Tjin, als muurschildering onder de viaduct van de Flierbosdreef, grenzend aan het Anton de Komplein. Je ziet de Kom in een pak, met hoed op. Een compleet andere verbeelding dan het standbeeld. Tjin heeft de man bewust in een pak afgebeeld, als een reactie op het naakte standbeeld. Ze wilde de Kom als wijze man afbeelden, iemand die iets te vertellen heeft. De schildering is onderdeel van een campagne die de Canon van Nederland onder de aandacht van jongeren moet brengen, want de Kom is daar vorig jaar (eindelijk) in opgenomen.  Voor haar werk heeft Tjin drie pilaren/muren gebruikt. Op de linker pilaar staat ‘Leer en Respecteer’, een boodschap die naar haar idee goed past bij de boodschap die de Kom uitdroeg. Op de rechter pilaar staat meer informatie over de Kom een QR code die leidt naar een website met meer informatie over het project.

Een andere verbeelding van Anton de Kom is in september 2020 gemaakt door Hedy Tjin, als muurschildering onder de viaduct van de Flierbosdreef, grenzend aan het Anton de Komplein. Je ziet de Kom in een pak, met hoed op. Een compleet andere verbeelding dan het standbeeld. Tjin heeft de man bewust in een pak afgebeeld, als een reactie op het naakte standbeeld. Ze wilde de Kom als wijze man afbeelden, iemand die iets te vertellen heeft. De schildering is onderdeel van een campagne die de Canon van Nederland onder de aandacht van jongeren moet brengen, want de Kom is daar vorig jaar (eindelijk) in opgenomen. Voor haar werk heeft Tjin drie pilaren/muren gebruikt. Op de linker pilaar staat ‘Leer en Respecteer’, een boodschap die naar haar idee goed past bij de boodschap die de Kom uitdroeg. Op de rechter pilaar staat meer informatie over de Kom een QR code die leidt naar een website met meer informatie over het project.

Om te kijken:

Publieke intellectuelen: Anton de Kom. Een avond in de Balie (in 2018) waar schrijver Karin Amatmoekrim, die speciaal voor deze avond een essay schrijft, en politicus Sylvana Simons in gesprek gaan over de ideeën van Anton de Kom na zijn overlijden: wat betekent tegen de stroom in denken en streven naar verandering, en wat roept dat op?
Documentaire ‘Children of Surinam’ (1988, MTV ) over Anton de Kom en onthulling monument 1990 van The Black Archives.
Om te lezen:

Wij slaven van Suriname: Zijn boek, Wij slaven van Suriname, publiceert hij in 1934. Wij slaven van Suriname is een aanklacht tegen racisme, uitbuiting en koloniale overheersing. Het schrijven is tot vandaag de dag nog relevant én te verkrijgen in de meeste boekwinkels want het maakt koloniale machtsstructuren inzichtelijk voor een groot publiek; structuren waar we anno 2021 mee te maken hebben.

Voor velen is de Kus een relatief nieuw kunstwerk, voor sommigen een oude bekende. De Kus heeft een paar jaar geleden opnieuw plek gevonden in Zuidoost maar stond al eerder te stralen. Tot 2016 stond hij in kantoorpand Frankemaheerd, in de Amsterdamse Poort, dat inmiddels gesloopt is.

Henneman was aan het spelen met ijzerdraad een soldeerbout en zilverdraad. Na een kleine bewerking ontstond er iets wat leek op een kus. Het kunstwerk bestaat uit drie delen, samen wegen ze 16 ton. De belangrijkste onderdelen zijn de roestvrijstalen platen van de man en de vrouw, in de vorm van metalen platen. Pas als je recht voor het kunstwerk staat zie je dat de twee gezichten naar elkaar toe neigen, lippen die elkaar bijna raken.

Een kunstwerk van Brusselse kunstenaar Pascale Tayou. De zes waterende mannen zijn een evenbeeld van de kunstenaar zelf – een reactie op het populaire Manneke Pis uit Brussel, waar hij een deel van zijn leven door heeft gebracht. Het kunstwerk behaalde in 2020 de tweede plek bij de verkiezing van de Amsterdamse Straatkunstprijs.

De plassende heren staan in het water onder de viaduct van de Groesbeekdreef. Als je rechts de brug over gaat loopt je naar de K-buurt, beter bekend als Kraaienest.

Op 4 oktober 19924 stortte een El Al vliegtuig, die net was opgestegen vanaf Schiphol, in de avond neer in Groeneveen en Klein-Kruitberg, twee hoogbouwflats. Veertig appartementen werden door het ramptoestel weggevaagd en meer dan 135 appartementen stonden bloot aan de immense brand die op de inslag volgde. Deze vliegramp is de grootste die ons land tot vandaag de dag kent.

Op de plek van de ramp overleefde een grote boom, een abeel, de crash van het El Al vliegtuig. ‘De boom die alles zag’ is nu de centrale plek in het monument van de ramp. Veelkleurige mozaïek tegels markeren de plek rondom de boom waar je vanzelf even stilstaat en stil wordt. Nog steeds worden ieder jaar door nabestaanden bloemen en herinneringen aan hun dierbaren bij de boom gelegd. Veelkleurige mozaïek tegels markeren de plek waar je vanzelf even stilstaat.

Wist je dat: We refereren naar de ramp als de vliegramp in de Bijlmer, en niet (meer) de Bijlmervliegramp omdat het een vliegramp is die in de Bijlmer plaatsvond, en niet de ramp van de Bijlmer is. De Bijlmer is meer dan de ramp, daarom trekken we de twee woorden los van elkaar.

Een medicijnman, die in de wijk woonde, heeft invloed uitgeoefend en het kunstwerk is aangepast door de kunstenaar. Hij maakte een Surinaamse equivalent uit de Wintireligie; M’m Aisa. Na deze aanpassing volgde wederom discussie, bewoners wilden een zwart beeld, maar de kunstenaar was daar niet voor te porren. De kop ontbeert oren, hetgeen de kunstenaar weerlegde door te stellen dat Moeder Aarde geen oren nodig heeft om alles te regelen. Mama Aïsa staat op een eilandje, met brug met het vaste land verbonden. Om de verbinding tussen hemel en aarde weer te geven, gaf de kunstenaar de sterrenbeelden Grote Beer en Kleine Beer weer door middel van bollen. Het beeld is vier meter hoog en komt in de vorm van een stevig gevormde vrouw in witte japon. Op die jurk zijn de felgekleurde bollen zichtbaar, die overigens ook in het omringende veld liggen. Uit de witte jurk steekt een donkere hand die rust in haar schoot, de ander hand gaat er achter schuil. Uit de jurk steekt ook een donker hoofd, waarvan een oog open staat en het andere dicht is. Oren wilde hiermee weergeven dat Moeder Aarde wel eens een oogje dichtknijpt bij problemen en zeker niet alles doorvertelt. Het omringende water kreeg in de oorspronkelijke opzet de naam Grubbezee, maar kreeg in de jaren een nieuwe naam Cola-kreek, een vernoeming naar de Surinaamse Colakreek.

Wist je dat het Kleiburg klooster in de flat Kleiburg zit én dat het populaire Kleiburg bier hier zijn naam aan herleidt?

Je bent hier bij het kunstwerk van Mohau Modisakeng. Het kunstwerk is vernoemd naar een citaat van Nelson Mandela: ‘We zijn menselijk door de menselijkheid van anderen’. (I am because we are).

De mens opereert niet als individu, maar is onderdeel van een gemeenschap waarvan hij afhankelijk is, van kan leren en door wordt gevormd. Deze tekst is aangebracht op de rand van een enorme ronde ‘sokkel’ (doorsnede 6 meter). Op deze sokkel zijn rondom zeven bronzen portretten gepositioneerd. Gedurende de ontwerpfase maakte kunstenaar Modisakeng (1986, Soweto) als onderdeel van het participatieproces portret schetsen van bewoners uit stadsdeel Zuidoost die de basis voor het ontwerp vormden.

Vlak na de opening van het kunstwerk is een van de zeven bronzen gezichten gestolen. Een shock voor zowel de maker als de buurt. Gelukkig duurde het gemis niet lang. Vier maanden na verdwijning staat een nieuwe versie van het gezicht weer op zijn plaats en is het kunstwerk compleet met de zeven gezichten van de buurtbewoners.

In 2014 is het Bijlmerpark omgedoopt tot het Nelson Mandelapark, door gemeente Amsterdam. Naast een naamswijziging zou er ook een gedenkteken komen in het park ter ere van Nelson Mandela, dit in opdracht van voormalig burgemeester Eberhard van der Laan. In 2018 startte het Centrum voor Beeldende Kunst Zuidoost (CBK Zuidoost) in opdracht van stadsdeel Zuidoost met de begeleiding en coördinatie van het Nelson Mandela gedenkteken. Het was uitdrukkelijk de bedoeling om geen portret van Mandela te maken, zoals er al heel veel op allerlei plekken in de wereld staan.

Vervolgens begon de selectieprocedure voor de kunstenaar en participatieprocedure met bewoners. In juli 2019 werd uit de inzendingen van kunstenaars door een commissie gekozen voor het ontwerp van kunstenaar Mohau Modisakeng (1986, Soweto).

The Black Archives is een historisch archief waar je terecht kan voor boeken vanuit onderbelichte perspectieven, maar ook voor tentoonstellingen, lezingen en evenementen die gaan over onze gedeelde geschiedenis en het leven nu. The Black Archives is, zoals de naam al zegt, gespecialiseerd in kennis vanuit een zwart perspectief.

In de archieven vind je een grote verzameling boekencollecties. Zo is er ‘De Heilbron Collectie’ die bestaat uit de nalatenschap van sociaal wetenschapper Waldo Heilbron. Waldo deed als socioloog op de Universiteit van Amsterdam onderzoek naar het post-kolonialisme, de Trans-Atlantische slavenhandel en haar erfenis, racisme en geschiedschrijving. Andere collecties zijn ‘De Huiswoud Collectie’, ‘De Willemsen Collectie’ en de ‘Archieven en boekencollectie van Vereniging Ons Suriname’. Met hun tijdelijke vestiging in Amsterdam Zuidoost wil The Black Archives ook hun archief verbreden en Caribische en (West) Afrikaanse literatuur toevoegen.

Op de tijdelijke locatie smelt The Black Archives samen met The Black Archives Bijlmer, een dependance van de organisatie die zich richt op het vastleggen van de orale geschiedenis van het stadsdeel. The Black Archives Bijlmer is, net zoals The Black Archives, een historisch archief en cultureel centrum waar mensen terecht kunnen voor inspirerende gesprekken, inhoudelijke activiteiten, literatuur en archiefstukken vanuit zwarte en andere perspectieven die elders vaak onderbelicht blijven.

The Black Archives is open van woensdag tot en met zaterdag, tussen 11.00 en 17.00 uur. Ben je benieuwd naar hun programmering? Houd dan hun website in de gaten.