Een pionier in queer literatuur en diversiteit in de Bijlmer: Athenaeum Boekhandel Zuidoost

Drie en een half jaar geleden startte Bart bij Athenaeum Boekhandel. Inmiddels staat hij bekend als dé queer- en diversiteitsexpert van boeken. Met zijn achtergrond als lezer en liefhebber van queer literatuur, maar ook als voetbalfan, brengt hij een unieke mix van passie, kennis en community building met zich mee.

Barts carrière bij Athenaeum Boekhandel begon online, op de website en social media. “Ik had nooit in een boekwinkel gewerkt vóór de opening van dit filiaal.” Toch voelde hij zich meteen thuis in de missie van de boekhandel. “Het pionieren, het opzetten van een boekhandel in een buurt in ontwikkeling, een levendige buurt. Dat sprak me direct aan” Zuidoost spreekt Bart aan vanwege de culturele diversiteit en de jonge bevolking. “Al die verschillende eettentjes, het Bijlmer Parktheater, verschillende upcycle-activiteiten… er gebeurt héél veel. Ook wonen hier veel vrienden van me.”

Waar Athenaeum van oudsher misschien geassocieerd wordt met een wat klassiek aanbod aan boeken, slaat Athenaeum Boekhandel Zuidoost bewust een andere toon aan. “We leggen meer focus op cultuur, diversiteit en identiteit binnen zowel onze kinderboeken als literatuur voor (jong)volwassenen. Daarnaast is queerliteratuur écht onze specialiteit,” legt Bart uit. Die specialisatie was er al vóór Barts intrede, maar hij deelt de drijfveer: “Onze winkel is een plek waar je die verhalen kunt vieren en delen. Soms vragen mensen: ‘Waarom queer in de Bijlmer?’ Ik denk dan: waarom niet? Juíst hier is er behoefte aan representatie. Er is hier al zoveel queer-cultuur: exposities, theater, festivals… het hoort bij deze buurt.”Ook heeft de winkel relatief veel kinder- en jeugdboeken. “Van manga tot graphic novels, en een klein maar fijn aantal tijdschriften.” Deze mix spreekt niet alleen het jonge publiek aan, maar ook de medewerkers van nabijgelegen bedrijven die op zoek zijn naar toegankelijke, inspirerende boeken.

Ook organiseert de boekhandel regelmatig evenementen. “Met als doel de afstand tussen lezer en schrijver te verkleinen,” vertelt Bart. “We nodigen auteurs uit, houden interviews en discussies – en nodigen de buurt uit in onze ruimte.” Hoewel een grote opkomst natuurlijk fijn is, blijkt uit ervaring dat kleinschalige, intieme settings minstens zo waardevol zijn. “Als er tien mensen komen, creëer je een sterke band met elkaar. De aanwezigen voelen affiniteit met onze winkel, die loyaliteit is goud waard. Bovendien stimuleert het informeel contact tussen klant en medewerker de binding.”

Het team vormt een belangrijke schakel in het succes van de winkel. “We hebben een jong team met collega’s die echte passie hebben voor lezen. En we hebben ook collega’s van twee generaties ouder, wat fijn is omdat we klanten hebben van alle leeftijden en achtergronden. Voor ieder gezin of individu is er wel iemand die kan helpen.” De collega’s spelen niet alleen in de winkel een belangrijke rol. Ook in de marketing van de winkel. “Veel boekhandelaren focussen [in hun marketing] alleen op de boeken,” merkt Bart op. “Wij laten onze medewerkers zien. Mensen willen weten wie hen iets aanbeveelt, wie begrijpt wat zij leuk vinden. Onze volgers vragen ook vaak: ‘Wat heb jij gelezen?’ of ‘Welke tip heb jij voor mij?’” Die persoonlijke benadering werpt vruchten af. Bezoekers komen terug naar de winkel met specifieke vragen over de boeken die hun favoriete boekverkoper las. “We hebben ook een kast waarin ons team hun favoriete boeken tipt, met een foto van het teamlid,” aldus Bart. “Dan zie je echt de mensen achter de aanbevelingen – dat creëert vertrouwen.”

Het idee achter Athenaeum Boekhandel was ambitieus, maar “na bijna 60 jaar Athenaeum zijn er nu al meerdere vestigingen” vertelt Bart vol trots. Dat ze zich in Zuidoost zijn gaan vestigen is volgens hem een mooie ontwikkeling “Wist je dat steden die kleiner zijn dan Zuidoost vaak meerdere boekhandelaren hebben?” Meer dan logisch dat Athenaeum in de Poort is gaan settelen, met een mooi onderscheidend aanbod aan boeken. De focus op diversiteit en queer literatuur blijkt door hun succes niet alleen een morele keuze, maar ook een succesvolle niche in het Nederlandse boekenlandschap.

Tekst: Carmen Hogg

Fotografie: Winny Sandvliet